Een nieuwe vertaling van Belle van Zuylen, Le Noble: 1763 – 2013

Een nieuwe vertaling van Belle van Zuylen, Le Noble: 1763 – 2013.

 

Dit jaar is het 250 jaar geleden dat Belle de Zuylen’s eerste publicatie verscheen: Le Noble, conte moral. Dat gebeurde in 1763, in een Franstalig in Amsterdam gepubliceerd tijdschrift, dat “achterliep” en waar dus 1762 op de titelpagina vermeld stond. Enkele maanden later, nog in 1763, verscheen Le Noble ook “los”.

 Uitgeverij Van Oorschot – de “vaste uitgeverij” van Belle van Zuylen – is ingegaan op de suggestie afkomstig van het Genootschap Belle van Zuylen: om dit jubileum te vieren is er zojuist een geheel nieuwe vertaling van Le Noble verschenen: De Edelman. Deze is van de hand van vertaalster Rosalien van Witsen, zelf ook lid van het Genootschap Belle van Zuylen. Wij zijn bijzonder gelukkig dat deze tekst nu in een uitstekende Nederlandse versie beschikbaar is.

 Het is niet de eerste keer dat Le Noble in het Nederlands verschijnt. De eerste vertaling, onder dezelfde titel, was van Anke Smit, en werd in zeven afleveringen gepubliceerd in de Nieuwe Rotterdamsche Courant (september-oktober 1961). De tekst werd voorafgegaan door een inleiding van de hand van Joke Kool-Smit, zuster van de vertaalster en beroemd tweede-golf-feministe.

 Meulenhoff (Amsterdam) publiceerde in 1975 een andere vertaling, door Robert Egeter van Kuyk. Korte tijd later verscheen de originele Franse tekst in de kritische editie die Van Oorschot uitgaf van Belle van Zuylen’s Oeuvres complètes (1980). Op basis daarvan paste R. de Jong-Belinfante de versie uit 1975 enigszins aan. Deze Edelman werd weer door Meulenhoff (1986) gepubliceerd in de bundel Alles of niets, die ook vertalingen bevatte van Lettres de Mistriss Henley, Lettres écrites de Lausanne en Caliste (resp. Mrs. Henley, Cécile en De geschiedenis van Caliste).

 De nieuwe Nederlandse vertaling van Le Noble door Rosalien van Witsen (die eerder o.a. George Sand en Mireille Best, Charles Dickens en Robert Stevenson vertaalde) wordt voorafgegaan door een inleidend essay en gevolgd door een nawoord. De inleiding, getiteld Volg je eigen weg, is van Nelleke Noordervliet; zij wijst het moderne publiek er nog eens op dat niet alleen Julie d’Arnonville, hoofdpersoon uit Le Noble, maar ook Belle van Zuylen zelf “haar eigen weg” volgde. In het nawoord geeft Kees van Strien, op basis van zijn eerder gepubliceerde archiefonderzoek, een indruk van de manier waarop sommige Nederlandse tijdgenoten op Le Noble reageerden: want dat deden ze, ondanks de actie van haar vader, die de eerste editie van het werkje zo snel mogelijk uit de handel nam. Wat niet wegneemt dat de Koninklijke Bibliotheek er een exemplaar van bezit, dat hier ook wordt getoond.

Genootschap Belle van Zuylen, november 2013

Hartelijk aanbevolen voor leden en niet-leden van het Genootschap (10 euro).
Zie ook de website van de uitgeverij , waar (tot nu toe) helaas een klein foutje in zit: de slotgracht is geëlimineerd….

Op 6 nov 2013 om 19 uur was er op Radio 5 aandacht voor de vertaling van Le Noble met een interview met Nelleke Noordervliet die een essay bij de vertaling heeft geschreven. Klik hier om naar het programma van de uitzending te gaan (archief en Uitzending Gemist) of klik hier om direct naar de uitzending te gaan.

Dit bericht is geplaatst in Laatste nieuws, Mededelingen. Bookmark de permalink.